Totstandkoming richtlijnen

Het kwaliteitsbeleid van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie krijgt onder andere gestalte in de vorm van de activiteiten van de werkgroep visitatie reumatologenpraktijken, het organiseren en accrediteren van bij- en nascholing, het opstellen en hanteren van eindtermen voor de opleiding tot reumatoloog en het doen uitgeven van richtlijnen en standpunten. De reumatoloog wordt geconfronteerd met nieuwe medisch-technologische ontwikkelingen en medicijnen. Een richtlijn of standpunt heeft dan als doel om de beschikbare informatie overzichtelijk en beknopt weer te geven. Binnen de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie houden de commissie kwaliteit en de werkgroep richtlijnen zich bezig met het (cöordineren) van richtlijnontwikkeling.

Op deze website komen aan de orde:

• richtlijnen;
• standpunten.

Richtlijn
Een richtlijn is een samenstelling van algemeen aanvaarde aanwijzingen voor het medisch handelen op een bepaald onderdeel van de zorg. Richtlijnen beogen een leidraad te geven voor de dagelijkse praktijk en tegelijkertijd zo flexibel te zijn dat, afhankelijk van de patiënt en de situatie, van de richtlijn kan worden afgeweken om aan individuele behoeften tegemoet te komen. Als synoniem voor richtlijnen kan de term 'aanbevelingen' worden gebruikt.

Standpunt
Een standpunt geeft een voorlopig advies hoe te handelen in situaties waarin nog onvoldoende wetenschappelijke gegevens voorhanden zijn om een bepaalde gedragslijn meer beargumenteerd door te voeren. Veelal gaat het hierbij om actuele ontwikkelingen in het vakgebied waarbij stellingname gewenst is.

Literatuur
Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO. Richtlijnontwikkeling binnen het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO: handleiding voor de werkgroep. Utrecht: Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO, 1999.

Richtlijnen

Inleiding
Binnen de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie wordt in meerdere groepen gewerkt aan ontwikkeling van richtlijnen. Deze richtlijnen zijn bedoeld ter ondersteuning van de praktijkvoering en ter bevordering van zorgvuldig medisch handelen door de reumatoloog. Ervaringen in de afgelopen periode en ervaringen elders leren dat de richtlijnontwikkeling wordt gefaciliteerd door het proces te structureren. Daarbij past het nadere afspraken te maken over de wijze waarop een concept-richtlijn binnen de vereniging ter discussie komt en hoe de definitieve richtlijn wordt vastgesteld.

Commentaar, discussie en advies
Voor toetsing van de concept-richtlijn in bredere kring wordt de concept-richtlijn aan alle reumatologen gestuurd met de mededeling dat deze tijdens een wetenschappelijke vergadering van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie zal worden besproken. Terzelfder tijd wordt de concept-richtlijn voor commentaar op de website van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie geplaatst en kunnen de leden via dat medium met elkaar erover in discussie. Op die wijze hebben allen de gelegenheid tot het geven van geschreven reacties. De concept-richtlijn blijft op NVR-net totdat het concept in een wetenschappelijke vergadering is besproken.

Daarnaast is er een consultatieronde waarin de concept-richtlijn aan het Concilium Rheumatologicum en/of de kwaliteitscommissie wordt voorgelegd.

Formulering en vaststelling van de definitieve richtlijn
De concept-richtlijn wordt aan de hand van het verkregen commentaar door de werkgroep richtlijnen bewerkt tot een voorstel van de definitieve richtlijn. Bij dit voorstel wordt een toelichting gevoegd waarin is verantwoord hoe met het commentaar dat werd verkregen bij de toetsing in bredere kring en bij de consultatieronde rekening werd gehouden. Het voorstel voor de definitieve richtlijn en de toelichting worden aan het bestuur aangeboden.

Het bestuur beziet of de richtlijn op zorgvuldige wijze tot stand is gekomen. Tenslotte vindt een gezamenlijke vergadering plaats van (delegaties van) werkgroep en bestuur waarin de richtlijn wordt goedgekeurd en vastgesteld.

In schema

Verantwoordelijkheid
Met uitzondering van de CBO-richtlijnen, zijn de op deze website opgenomen richtlijnen en standpunten ontstaan onder de verantwoordelijkheid van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie. Het beheren, evalueren en eventueel aanpassen van de richtlijnen en standpunten geschiedt onder verantwoordelijkheid van het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie, die dit voor de dagelijkse gang van zaken heeft uitbesteed aan de commissie kwaliteit.

Standpunten

Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van diagnostiek en behandeling van patiënten met reumatische ziekten kunnen het noodzakelijk maken dat de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie een standpunt inneemt. Het gaat dan om situaties waarin er nog onvoldoende wetenschappelijke gegevens en ervaringen uit de praktijk zijn die het mogelijk maken om een 'richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie' op te kunnen stellen, maar waarbij toch de mening van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie gewenst is en het opstellen van een richtlijn teveel tijd kost.

Die mening kan bijvoorbeeld noodzakelijk zijn als overheidsinstanties willen overgaan tot vergoeding van een nieuw geneesmiddel.

Het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie zal doorgaans aan enkele deskundigen vragen haar te adviseren over het in te nemen standpunt. Het voorstel van de deskundigen wordt besproken door het bestuur en wordt - al dan niet na herziening - vastgesteld door het bestuur als zijnde het standpunt van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie.

Disclaimer

De door de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie gepubliceerde richtlijnen en standpunten zijn met name bedoeld ter ondersteuning van de dagelijkse praktijk van reumatologen. Richtlijnen en standpunten hebben een functie bij het transparant maken van de zorg en het komen tot uniformiteit in diagnostiek en behandeling.

Op basis van goed hulpverlenerschap kan onder bepaalde omstandigheden van de richtlijnen en standpunten worden afgeweken. De Nederlandse Vereniging voor Reumatologie adviseert een ieder om per patiënt of situatie schriftelijk en met opgave van reden vast te leggen waarom er wordt afgeweken van een richtlijn of standpunt.

De inhoud van de richtlijnen en de standpunten kan wijzigen in de loop van de tijd.

De Nederlandse Vereniging voor Reumatologie wijst er op dat aan gepubliceerde richtlijnen en standpunten, geen rechten of plichten kunnen worden ontleend. Richtlijnen en standpunten zijn geen wettelijke voorschriften.