Werkgroep Imaging RheumatOlogy in the Netherlands (IRON)
Doelstelling
De IRON-werkgroep heeft als doel om het gebruik van beeldvormende technieken in de reumatologie, zoals echografie, te bevorderen. De belangrijkste doelstellingen zijn:
- Het vergroten van de deskundigheid van reumatologen op het gebied van beeldvorming door middel van onderwijs in brede zin.
- Het verbeteren van de mogelijkheden voor reumatologen om beeldvorming toe te passen, onder andere door bij te dragen aan de organisatie van de gezondheidszorg.
- Het stimuleren van onderzoek om de kennis over beeldvorming in de reumatologie te vergroten.
Activiteiten van de werkgroep:
Om deze doelen te bereiken organiseert de IRON-werkgroep het hele jaar door diverse echografiecursussen (zie agenda en nieuws). Daarnaast speelt de werkgroep een actieve rol in het vormgeven van het echografie-onderwijs binnen de opleiding tot reumatoloog. Ook is zij betrokken bij verschillende medisch-specialistische richtlijnen waarin beeldvorming een belangrijke rol speelt.
Voorzitter en secretaris
Dr. Marion Kortekaas (voorzitter)
Dr. Henk Martens (secretaris)
Agenda en nieuws
| Datum | Cursus | Plaats |
| Vrijdag 27 maart 2026 | Advanced cursus echografie en bijeenkomst van echografie-opleiders | Groningen |
| Maandag 13 april | Basiscursus echografie*. Instellingen, Schouder, Elleboog, Heup en Knie | Amersfoort |
| Woensdag 22 april 2026 | Workshop speekselklierechografie bij Sjögren | Utrecht |
| Vrijdag 22 mei 2026 | Gecombineerde basic en intermediate workshop echografische diagnostiek bij reuscelarteriitis (RCA) | Almelo |
| Woensdag 23 september 2026 | Basiscursus echografie*. Instellingen, Pols, Enkel, Hand en voet (voorgaand aan NVR Najaarsdagen) | Papendal |
| Najaar 2026 [datum volgt] | Gecombineerde intermediate en advanced workshop echografische diagnostiek bij reuscelarteriitis (RCA) | Almelo |
| Donderdag 14 en vrijdag 15 januari 2027
| Intermediate cursus echografie | Almere |
* Er zijn twee basiscursussen waarbij in het voorjaar andere gewrichten aan bod komen dan in het najaar.
Nieuws
In opdracht van de NIV en in samenwerking met de NVR is een e-learning ontwikkeld als aanvulling op de richtlijn reuscelarteriitis (RCA). Deze richtlijn adviseert echografie als eerste diagnostische test bij een verdacht klinisch beeld. De e-learning behandelt de herkenning van vaatafwijkingen en technische aspecten die de beeldkwaliteit beïnvloeden, en biedt handvatten om kritisch met de echografist in gesprek te gaan. Daarnaast is een handreiking opgesteld om de implementatie van (spoed)echografie bij RCA in Nederlandse ziekenhuizen te ondersteunen. Deze geeft kaders voor overlegstructuur, beeldopslag en interpretatie, gebruik van apparatuur, scholing en expertiseopbouw, en duidelijke rolverdeling in de diagnostiek. Meer informatie vindt u hier.
Namens de werkgroep IRON van de NVR heeft een groep experts van de afdelingen Reumatologie & Klinische Immunologie en Radiologie & Nucleaire geneeskunde van het AmsterdamUMC vier e-learning modules MRI musculoskeletale imaging gemaakt voor onderwijs doeleinden: (1) Schouder, (2) LWK/bekken, (3) Hand/pols, (4) Voet/enkel. De eLearning modules zijn te vinden op het leerplatform van de NVR.
Samenstelling bestuur
| Dr. Marion Kortekaas, voorzitter | Flevoziekenhuis (Almere) en LUMC (Leiden) |
| Dr. Henk Martens, secretaris | Sint Maartenskliniek (Nijmegen) |
| Dr. Caroline Aalbers, penningmeester | AUMC (Amsterdam) |
| Dr. Niels van der Geest | UMCG (Groningen) |
| Drs. Lindy-Anne Korswagen | Franciscus Gasthuis (Rotterdam) |
| Drs. Berna Kel, namens de JNVR | MST (Enschede) |
Opleiding
NVR-IRON Basiscursus echografie
Er zullen in 2026 twee basiscursussen georganiseerd worden, waarbij in het voorjaar andere gewrichten aan bod komen dan in het najaar. Omdat deelnemers op elk moment kunnen instromen, komen de basisinstellingen in beide cursussen aan bod.
NVR-IRON Intermediate cursus echografie
De cursus vindt jaarlijks plaats en is bestemd voor reumatologen (in opleiding) die de basisvaardigheden en normale sono-anatomie min of meer beheersen. Reumatologen die in de praktijk echografie verrichten, maar nog extra oefening zoeken, zijn eveneens welkom. Tevens zijn AIOS welkom die bezig zijn met de profileringsstage, of deze net hebben voltooid.
NVR-IRON Advanced cursus echografie
De advanced cursus vindt plaats in combinatie met de Echo-opleiders cursus. De advanced cursus is bedoeld voor reumatologen (i.o.) die echo-opleider of expert zijn en hun echovaardigheden willen bijhouden dan wel verdiepen.
eLearnings
Door leden van de IRON werkgroep zijn de volgende eLearnings ontwikkeld:
- Anatomie en MRI van de (1) Schouder, (2) LWK/bekken, (3) Hand/pols, (4) Voet/enkel
- Reuscelarteriitis: klinisch redeneren en diagnostiek
- Reuscelarteriitis: echografie
De eLearnings zijn te vinden op het leerplatform van de NVR (https://nvr-nascholingen.nl/
NVR-IRON Certificaat Basisvaardigheden echografie
Het NVR-IRON Certificaat Basisvaardigheden Echografie toont aan dat iemand zelfstandig echografie kan uitvoeren binnen de reumatologische praktijk. Daarnaast dient het IRON-certificaat als opstap naar de EULAR intermediate cursus en wordt de aanwezigheid van IRON-gecertificeerde professionals meegenomen bij kwaliteitsvisitaties. Bovendien is het bezit van dit certificaat een vereiste om echo-opleider te worden. Hoewel de activiteiten voor het behalen van het IRON-certificaat doorgaans plaatsvinden tijdens de opleiding tot reumatoloog, bestaat er ook de mogelijkheid om het certificaat na afronding van de opleiding te behalen.
Vereisten Certificaat
Voor het behalen van het certificaat gelden drie vereisten:
1. Volgen van een basiscursus musculoskeletale echografie
De kandidaat heeft een basiscursus musculoskeletale echografie gevolgd. De NVR-IRON basiscursus echografie voldoet hieraan. Ook andere basiscursussen worden geaccepteerd, zoals cursussen georganiseerd door opleidingsregio’s zelf of door externe organisaties (waaronder EULAR, Sonoskills, Fontys, Marcelis en BSR).
2. Overleggen van een overzicht van verrichte echo’s
De kandidaat is in het bezin van een overzicht van verrichte echografische onderzoeken bij patiënten, afgetekend op EPA niveau 4. Kandidaten die het profileringsprogramma niet hebben gevolgd en niet in de gelegenheid zijn dit overzicht door een echo-opleider te laten aftekenen, kunnen dit laten aftekenen door een gecertificeerde collega of het overzicht naar eer en geweten zelf ondertekenen. Hiermee zal door de examinatoren rekening worden gehouden bij de beoordeling.
3. Eindbeoordeling van de basisvaardigheden echografie
Een EULAR level 1-gecertificeerde echo-opleider, dan wel een panel van twee examinatoren, beoordeelt of de kandidaat de basisvaardigheden echografie voldoende beheerst en in aanmerking komt voor certificering. Zie ook onderstaande tabel.
| Wie certificering? | Profileringsprogramma gevolgd? | Echo-opleider gekwalificeerd (EULAR Level 1)? | IRON examen vereist voor certificering? |
| AIOS | Ja | Ja | Nee |
| AIOS | Ja | Nee | Ja |
| AIOS | Nee | nvt | Ja |
| Reumatoloog | nvt | nvt | Ja |
Indien de echo-opleider beschikt over een EULAR level 1-kwalificatie, is het afleggen van een aanvullend IRON-examen niet een vereiste. In dat geval kan de echo-opleider het certificaat rechtstreeks aanvragen bij het secretariaat van de NVR. Het certificaat wordt vervolgens digitaal toegezonden door het secretariaat van de NVR. In alle andere gevallen, zal er een IRON-examen afgenomen moeten worden om het certificaat te behalen, zie hieronder.
Examenvereisten
Het examen wordt afgenomen door een panel van twee examinatoren die werkzaam zijn buiten de eigen (opleiding)regio van de kandidaat. Eén van de examinatoren is een afgevaardigde van het IRON-bestuur: dit kan een actief bestuurslid zijn of een voormalig bestuurslid dat hiervoor goedkeuring heeft gekregen van het IRON-bestuur. De tweede examinator is een echo-opleider, die niet de eigen echo-opleider van de kandidaat is.
Het examen duurt 45 minuten. Tijdens het examen worden zowel de anatomie als de reguliere reumatologische pathologie getoetst.
Het examen vindt plaats op een nader, in overleg met het IRON-bestuur vast te stellen moment en locatie. Aanmelden voor het examen kan bij Henk Martens, secretaris van IRON, via h.martens@maartenskliniek.nl.
Na het behalen van het IRON-examen geeft één van de examinatoren dit door aan het secretariaat van de NVR. Het certificaat wordt vervolgens digitaal toegezonden door het secretariaat van de NVR.
Links
Een overzicht van aanbieders van echografiecursussen, aanbevolen literatuur en interessante website zijn te vinden via het volgende document.
Voor een overzicht van alle werkgroepen klik hier